Tekstvak:  Financieel OnderzoeksBureau Apeldoorn

Zwart geld maakt niet gelukkig

Wilma van Hoeflaken

Over de klopjacht van de fiscus bestaan de wildste gedachten

De angst van mensen met zwart geld voor de fiscus is groot. Een vrouw die met Kerstmis 250.000 euro cadeau kreeg, kan er zelfs niet van slapen. De inkeerregeling maakt het echter mogelijk de schade te beperken.

Afgelopen maandag werd Ton Apeldoorn gebeld door een vrouw die erg ongelukkig was met het kerstcadeautje dat ze vorige maand van haar vader kreeg. Ze had zich laten overhalen om een bankrekening te openen in Luxemburg. Haar vader stortte direct 250.000 euro op die rekening. Zwart geld, afkomstig van zijn eigen Luxemburgse bankrekening. Haar zus kreeg net zon cadeautje. Sindsdien deed de vrouw s nachts geen oog meer dicht.

Stel dat de FIOD een inval zou doen. Stel dat ze naar de gevangenis zou moeten. Aan Ton Apeldoorn vertelde ze dat ze zo snel mogelijk gebruik wilde maken van de inkeerregeling. Ze had er alles voor over om haar zwarte geld te witten.

Apeldoorn, een gepensioneerd FIOD-rechercheur, geeft advies aan mensen die zwart geld willen witwassen. Hij wijst hen op de inkeerregeling, een mogelijkheid die weliswaar al jaren bestaat, maar die veel mensen niet kennen. Als mensen op eigen houtje aan de Belastingdienst doorgeven dat ze zwart geld hebben, moeten ze alleen de verschuldigde belasting betalen. Voor boetes hoeven ze niet bang te zijn en ze worden niet strafrechtelijk vervolgd. Dat kan alleen voordat ze redelijkerwijs konden vermoeden dat de Belastingdienst met de onjuistheid bekend is. Wie wacht tot er een blauwe envelop op de mat ligt, of erger nog, een rechercheur van de FIOD op de stoep staat, is te laat.

Bij geld dat in Nederland verworven is, kan de Belastingdienst een naheffing doen met een terugwerkende kracht van vijf jaar. Bij geld dat in het buitenland verworven is, ligt die termijn op twaalf jaar. In de praktijk komt dat vrijwel altijd neer op een naheffingsperiode van twaalf jaar, want het rendement op de hoofdsom is immers opgekomen in het buitenland, zoals de fiscus dat noemt.

Als de Belastingdienst mensen met zwart geld op het spoor komt, betalen de spaarders niet alleen achterstallige belasting plus heffingsrente, maar ook een boete van minstens 50 procent van het belastingbedrag.

De mevrouw die de afgelopen weken zo ongelukkig was met haar 250.000 euro is nog steeds ongelukkig. Apeldoorn heeft haar uitgelegd dat de fiscus zal vragen naar de herkomst van het geld. Die kan ze niet verzwijgen, want de Belastingdienst wil alle bankpapieren zien. Dan zal blijken dat haar rekening pas vorig jaar december geopend is en dat het saldo afkomstig is van een andere Luxemburgse rekening. Ook van die rekening zal de fiscus het naadje van de kous willen weten, dus komt ook aan het licht dat haar zuster eveneens zon douceurtje van vader heeft gekregen.

Dan heeft mevrouw weliswaar gebruikgemaakt van de inkeerregeling, maar voor haar zus en haar vader is het te laat. Apeldoorn heeft haar aangeraden eerst eens met haar vader en zus te praten. Die zijn nog niet helemaal overtuigd, maar ze hebben inmiddels toegestemd in een gesprek met de voormalig FIOD-rechercheur. Als ze alle drie gebruikmaken van de inkeerregeling, is het Luxemburgse banksaldo van de vader in 1995 het uitgangspunt. Er wordt gekeken naar de rente en het dividend dat hij in dat jaar ontving. Zijn belastingaangifte uit 1995 wordt met terugwerkende kracht gecorrigeerd.

Als de vader destijds een miljoen euro op zijn rekening had staan en de rente was 5 procent, betaalt hij dus belasting over 50.000 euro. Zo wordt de hele periode tussen 1995 en 2007 onder de loep genomen. Ook moet er schenkingsrecht betaald worden over het kerstcadeautje van de dochters. Dat is zon 45.000 euro voor elke dochter. Verder betalen vader en dochters voortaan 1,2 procent rendementsheffing over het vermogen.

Apeldoorn regelt voor zijn klanten dat zij een beroep doen op de inkeerregeling. Dat is een standaardprocedure die ze zelf ook kunnen uitvoeren. Waarom doen ze dat dan niet? Ze zijn bang, zegt Apeldoorn . Ze hebben geen idee van de consequenties. Sommigen denken dat de Belastingdienst het saldo van de buitenlandse rekening in beslag neemt. Of dat ze naar de gevangenis moeten.

Hij staat versteld van de angst van sommige mensen. Als ze hem bellen, noemen ze zich Jansen en hebben ze hun nummer afgeschermd. Als ze langskomen, parkeren ze hun auto een paar straten verderop en lopen ze het laatste stuk. Er zijn mensen die denken dat mijn telefoon wordt afgeluisterd en dat de kentekennummers van autos in mijn straat worden geregistreerd.

Wat ook meespeelt, is dat veel mensen van tevoren willen weten hoe hoog de belastingaanslag wordt. Apeldoorn kan dat vrij nauwkeurig berekenen. Als het tegenvalt en ze uiteindelijk niet willen, kunnen ze altijd nog terug. Eenmaal bij de Belastingdienst kan dat niet meer. Bovendien vinden mensen het lastig om zwart geld te hebben. Ze kunnen er niets mee doen. Je kunt het niet gebruiken om een huis of een auto te kopen.

Afgelopen anderhalf jaar heeft hij meer dan 50 miljoen euro gewit. Daarvan ging 10 miljoen euro naar de fiscus. Apeldoorn zegt dat zijn klanten blij met hem zijn. Het zijn meestal ondernemers die hun winst hebben afgeroomd, of spaarders die niet nog eens wilden betalen over geld waarover ze al belasting afgedragen hadden. Maar achteraf zitten ze ermee in hun maag.

De inkeerregeling (officieel spreekt de fiscus van vrijwillige verbetering) bestaat al jaren, maar de regeling kreeg pas bekendheid na de KB Lux-affaire in 2001. In dat jaar belandden er bij de FIOD gegevens over Nederlanders met een geheime rekening bij de Luxemburgse bank KB Lux. De FIOD kreeg deze informatie van de Belgische Belastingdienst. De gegevens bleken in Luxemburg gestolen te zijn.
Veel zwartgeldbezitters schrokken van de KB Lux-affaire. Kennelijk waren die buitenlandse bankrekeningen toch niet zo veilig. Vanaf dat moment nam de belangstelling voor de inkeerregeling toe.
Sinds op 1 juli 2005 de Europese Spaarrenterichtlijn van kracht is, is het een
stuk lastiger om zwart geld op buitenlandse bankrekeningen uit het zicht van de fiscus te houden. De lidstaten van de Europese Unie wisselen informatie uit over buitenlandse rekeninghouders. Ze geven de namen, adressen en uitgekeerde rente door.
Op basis van het rentebedrag krijgt de Nederlandse fiscus een idee van het saldo. Dividend hoeft niet doorgegeven te worden, dus het aandelenbezit in het buitenland blijft buiten schot. Vasthoudende zwartgeldbezitters hebben hun geld waarschijnlijk dan ook allang doorgesluisd naar een effectenrekening. Of naar een rekening buiten Europa.
Een paar landen, waaronder BelgiŽ, Luxemburg, Oostenrijk en Zwitserland (geen EU-lidstaat), geven geen rentegegevens
door. Wel dragen zij bronbelasting af. Zij houden belasting in op de rente en dragen hiervan driekwart af aan Nederland.
Op basis van al deze gegevens kunnen schattingen gemaakt worden van het aantal Nederlandse zwartgeldbezitters en hun gezamenlijke vermogen. Volgens
Apeldoorn gaat het om 100.000 tot 200.000 Nederlanders die samen 27 miljard euro verborgen proberen te houden.
De website van Ton
Apeldoorn is www.inkeer.nl. Inkeerders kunnen ook terecht bij de Belastingdienst. Op www.belastingdienst.nl kan een Verklaring vrijwillige verbetering buitenlands vermogen gedownload worden.